Tasarımcılar, ürün yöneticileri ve araştırmacılar, gerçek insanlar için ürünler oluşturma ve/veya hizmetler sunma işiyle uğraşır. KPI'lar, yol haritaları, hedefler ve bitmek bilmeyen görevlerle, ürünlerinizi kimin için geliştirdiğinizi gözden kaçırmak kolaydır. Çeşitli kullanıcı türlerinizi aklınızda tutmamanın bedeli yüksektir: yanlış şeyler üzerinde çalışmak, insanların ihtiyaç duymadığı şeyleri kullanıma sunmak, çözülmesi gerekmeyen sorunları çözmek, kaynakları boşa harcamak—bunlar yalnızca birkaç örnektir.
Peki kullanıcı empatisinin ve anlayışının daha iyi iş sonuçlarına giden yola öncülük etmesine izin vermek yerine yoğun iş yapma tuzağına düşmekten nasıl kaçınabilirsiniz? Kullanıcı araştırması personaları başlamak için harika bir noktadır.
Personalar tam olarak nedir ve ne amaçla kullanılır?
Bazen UX personaları veya kullanıcı personaları olarak adlandırılan personalar, genellikle kurmaca karakterler aracılığıyla ifade edilen ve ürününüzü veya hizmetinizi kullanabilecek son kullanıcıların farklı segmentlerini temsil eden bir grup arketiptir.
Personalar genellikle kullanıcı araştırmasına dayanılarak oluşturulur ve çıktılar, şirketinizde veya kuruluşunuzda herkesin çeşitli projeler ve girişimler üzerinde çalışırken kullanıcıları akılda tutmak için başvurabileceği tek sayfalık belgeler gibi kullanımı kolay kılavuzlardır.
Her personaya tam olarak hangi bilgilerin dahil edildiğine gelince, kesinlikle bazı farklılıklar vardır. Aşağıda, persona çıktılarında sıkça karşılaşacağınız yaygın konulardan oluşan kapsamlı olmayan bir liste yer alıyor.
Kullanıcı personalarınıza neleri dahil etmek isteyebileceğinizi düşünmeye başlarken, internette HubSpot'un bu şablonu veya Figma topluluğundaki bu şablon gibi, faydalı bir başlangıç noktası olabilecek pek çok harika persona şablonunun bulunduğunu bilmelisiniz.
Web tabanlı bir etkinlik planlama platformuna sahip bir şirkette çalıştığınızı varsayalım. Her türden insan etkinlik planlar, değil mi? Bu nedenle ortalama kullanıcı hakkında genel bir anlayışa sahip olmak, özellik önceliklendirmeden pazarlama mesajlarına ve aradaki her şeye kadar hiçbir konuda liderlik, ürün veya pazarlama ekiplerinizi fazla ileri götürmeyebilir. Düğün planlayan bir çiftin ihtiyaçları, karşılaştığı zorluklar ve davranışları ile örneğin 1000 çalışan için şirket çapında bir inziva etkinliği planlayan bir operasyon yöneticisininkiler arasında muhtemelen önemli farklılıklar olacaktır.
Hayali etkinlik planlama şirketimizde ürün ekibinin, kişilerin etkinlik davetlerini rehberlerindeki kişilere gönderebileceği bir özellik geliştirmek istediğini varsayalım. Her kullanıcı türü için personalar oluşturmak, tüm ürün paydaşlarına somut ürün fikirlerini geliştirirken tüm kullanıcı türlerini değerlendirip değerlendirmediklerinden emin olmaları için hızlı bir başvuru noktası sağlayacaktır; ya da çözümlerinin hangi kullanıcı türlerine ve neden hitap edeceğine öncelik vermek için gerekli bilgilere sahip olmalarını sağlayacaktır.
Genel olarak personalar, tüm paydaşların kullanabileceği ve tüm projelerinin, görevlerinin ve girişimlerinin merkezinde kullanıcıları tutma konusunda kendilerini sorumlu (ve kararlı!) tutabilecekleri kullanımı kolay başvuru kaynaklarıdır.
Kullanıcı personaları oluşturmak için kullanıcı araştırmasından nasıl yararlanabilirim?
Bunu üç kez hızlıca söylemeyi deneyin! Neyse, konudan uzaklaşmayayım.
Peki persona oluşturma işine tam olarak nasıl girişebilirsiniz? Kullanıcı tabanınızdaki çeşitli kullanıcı türleri arasındaki nüansları anlamak için, ilgili tüm paydaşlarla birlikte çalışarak bir miktar kullanıcı araştırması yapmanız gerekecek.
Bir UX araştırma ekibiniz varsa harika! Yoksa kullanıcı araştırması genellikle genel olarak tasarım sürecinin bir parçası olarak kullanılır; dolayısıyla UX tasarımcılarınızın ve/veya Ürün Yöneticilerinizin gerekli becerilerden bazılarına sahip olması mümkün olabilir. Başlamadan önce becerilerinizi tazelemek için bir kurs alarak kullanıcı araştırması metodolojisine de aşina olabilirsiniz.
İlgili Okuma: Müşterileriniz Hakkında Daha Fazla Bilgi Edinmek İçin En İyi 10 Kullanıcı Araştırması Aracı
Have an account? Log In
Başlamadan önce, personalar söz konusu olduğunda hangi bilgilerin kendileri için yararlı olacağı konusunda paydaşlarınızla aynı hizaya gelin.
Belirttiğimiz gibi, personalarınızda tam olarak hangi bilgileri bir araya getireceğiniz kuruluştan kuruluşa değişebilir. Persona araştırmanızı planlamaya başlamadan önce, oluşturacağınız personalardan faydalanabilecek iş arkadaşlarınızla görüşmek için biraz zaman ayırın. Örneğin pazarlama ekibinden üyeleri, ürün yöneticilerini, kullanıcı deneyimi tasarımcılarını, satış ekibinizi ve hatta geliştiricileri dahil etmeyi düşünebilirsiniz.
Meslektaşlarınızla bir araya geldiğinizde personaların ne olduğunu açıklayın ve kendi alanlarında iyi kararlar almalarına ve kullanıcı odaklı çalışmalar yapmalarına yardımcı olacak şekilde kullanıcılar hakkında hangi sorulara sahip olduklarını sorun. Bu konuşmalar genellikle ilgi çekici olmakla kalmaz, aynı zamanda kuruluşunuzdaki çok çeşitli iç ihtiyaçları karşılamak için persona çıktılarınızda neleri bulundurmanız gerektiği konusunda fikir edinmeye başlamanızı sağlar.
Persona araştırmanıza başlamadan önce paydaşlarla görüşürken faydalı olabilecek bazı yönlendirici soruları aşağıda bulabilirsiniz:
- Kullanıcı tabanımızı düşündüğünüzde, bunun içinde hangi farklı grupların veya segmentlerin bulunduğunu düşünüyorsunuz? Neden?
- Sizce bu gruplardan herhangi biri temel kullanıcı tabanımızın daha önemli bir parçası mı veya herhangi bir şekilde önceliklendirilmeli mi? Neden veya neden değil?
- Kullanıcı tabanımız hakkında hangi bilgilerden yoksun olduğunuzu düşünüyorsunuz? Bu bilgiler günlük çalışmalarınızda ve karar alma süreçlerinizde size nasıl yardımcı olur?
- Kullanıcı tabanımız hakkında, %100 emin olmadığınız hangi varsayımlarda bulunduğunuzu düşünüyorsunuz?
Bu görüşmelerden aldığınız notları gözden geçirirken personalarınıza dâhil edeceğiniz kategoriler için ilham almak üzere kullanıcı persona örneklerine, farklı persona türlerine ve kullanıcı persona şablonlarına göz atın.
Araştırmanın başlangıcına hazırlanmak için kullanıcı segmentleri hakkında hipotezler oluşturun
Her persona için hangi bilgi kategorilerine ihtiyaç duyacağınızı artık iyi bir şekilde anladığınıza göre, hedef kitlenizde bulunan farklı kullanıcı türleri hakkında hipotezler oluşturmanın zamanı geldi. Yine, bu, meslektaşlarınıza danışmak için harika bir fırsattır. Kişisel olarak, kullanıcı araştırmacılarının, destek temsilcilerinin ve veri analistlerinin genellikle persona araştırması için harika bir başlangıç noktası oluşturan kullanıcı segmentleri hakkında en kapsamlı teorilerden bazılarına sahip olduğunu düşünüyorum.
Varsaydığınız kullanıcı segmentleri listesi; kullanıcılar hakkındaki kurum içi bilgilere, önceki anketlere, kullanıcı görüşmelerine, sektör bilgisine veya bunların tümüne dayanmalıdır.
Bütçeleme yazılımı sunan bir kuruluşta çalıştığınızı varsayalım. Başlamadan önceki kullanıcı grupları listeniz aşağıdakine benzer olabilir: yeni bir hayata başlayan genç çiftler, üniversite öğrencileri, emeklilik için daha agresif bir şekilde birikim yapan orta yaşlı profesyoneller vb.
İpucu: Sürprizlere açık olun! Bu kullanıcı segmentleri listesini bir nedenle hipotez olarak adlandırıyoruz: Araştırmanız, kullanıcılar hakkında yeni bilgiler veya bazı segmentleri personalara dönüştürürken eklemenize, çıkarmanıza ya da yeniden kavramsallaştırmanıza neden olacak beklenmedik nüanslar ortaya çıkarabilir.
Araştırma metodolojinizi seçin ve işe koyulun
Persona geliştirme için yararlı olabilecek, hem nitel hem de nicel veriler sağlayan çok çeşitli kullanıcı araştırması yöntemleri vardır. Bazı yönlendirmeler için aşağıdaki grafiğe göz atın.
Persona araştırmanız için hangi araştırma yöntemlerinin uygun olduğuna karar verdiyseniz tebrikler: Eğlenceli kısma geldiniz. Artık bir araştırma planı oluşturmanın, görüşme yapmak için doğru kullanıcıları bulmanın, rol ve sorumlulukları belirlemenin ve hedef kullanıcılarınızı derinlemesine inceleyeceğiniz bir döneme başlamanın zamanı geldi.
Verileri analiz etme ve persona çıktıları oluşturma konusunda bazı ipuçları
- İlk kullanıcı segmenti hipotezlerinizi sorgulamaya istekli olun. Araştırmanız sırasında yeni kullanıcı türlerinin veya beklenmedik nüansların ortaya çıkması mümkündür; bunu değerlendirin! Araştırmanızın en iyi uygulamalara uygun olarak yürütüldüğünü varsayarsak verileriniz genellikle varsayımlarınızdan daha güvenilirdir.
- Araştırma verilerinizi tek başınıza analiz etmeyin. Kuruluşunuzdaki persona araştırmasına liderlik ediyor olsanız bile, her araştırmacının bulgularınızın yorumlanmasını etkileyebilecek bir miktar önyargısı vardır. Önyargıyı azaltabilmek ve personalarınızın mümkün olduğunca doğru olmasını sağlamak için analiz aşamasında diğer paydaşlardan bazılarının da yer aldığından emin olun.
- Personalarınızı basit ve görsel açıdan çekici hâle getirin. Persona şablonlarını ve örneklerini incelerken muhtemelen personaların genellikle raporlara benzemediğini fark etmişsinizdir. Öğrendiğiniz tüm zahmetli ayrıntıları ve nüansları içermezler; ancak bunları etkili bir şekilde özetlerler. Kısa formatın ardındaki neden, paydaşların oluşturulduktan sonra personalarınızı kullanmasını istemenizdir. Her personayı iyi bir şekilde anlatan tek sayfalık bir belge, şirketinizdeki temel iş akışlarına dâhil edilme olasılığı çok daha yüksek olacaktır.
- Kapsayıcı olun. Personalarınızda yer alan her türlü görsel temsil veya demografik bilgi, kullanıcı tabanınızın gerçek çeşitliliğini yansıtmalıdır. Özellikle stok fotoğrafçılık gibi unsurlara güvendiğinizde, farkında olmadan kullanıcı tabanınız hakkında gerçeği yansıtmayan homojen bir bakış açısı oluşturabilirsiniz.
- Personalarınızı mümkün olduğunca çok formatta oluşturun. Personaların çoğu belgeler veya PDF'ler biçiminde sunulur, ancak yaratıcı olmak iş arkadaşlarınız üzerinde daha büyük bir etki yaratabilir. Örneğin, iş yerinizin çeşitli yerlerinde sergilenebilecek persona posterleri oluşturmak için tasarım ekibinizle birlikte çalışmayı düşünün.
Personalarınızı oluşturdunuz: peki şimdi ne olacak?
Gerekli araştırmayı yapıp persona çıktılarınızı oluşturduktan sonra projenin sona erdiğini düşünmek cazip gelebilir – ancak henüz tam olarak sona ermedi.
Personalar oluşturma amacınız, sizin ve iş arkadaşlarınızın yaptığı çalışmalar üzerinde gerçek bir etki yaratabilmekti. Personalarınızın gerçekten kullanıldığından ve kullanıcı akışlarından tasarıma, pazarlama mesajlarıyla ilgili kararlara kadar her şeyi etkilediğinden emin olmak için bilinçli ve kararlı bir çaba göstermeniz gerekir.
Persona benimsenmesi konusunu inceleyelim.
Persona benimsenmesi nasıl görünür ve neden önemlidir?
İş arkadaşlarınız personalarınızı benimsediğinde, beyin fırtınası toplantılarından ürün sunumlarına kadar her yerde onların adlarının geçtiğini duymaya başlarsınız. İnsanlar “kullanıcılar” hakkında konuşmak yerine daha spesifik ifadeler kullanır. Örneğin, bir fikrin veya özelliğin Temel Bütçeli Bob'un ihtiyaçlarını çözmesine nasıl yardımcı olduğunu keşfetmek isterler.
Persona benimsenmesinin güzelliği, her bir ana kullanıcı grubu incelikli bir şekilde ele alındığında ekibinizin, var olmayan efsanevi bir ortalama kullanıcı yerine gerçek kullanıcıların yaşamlarını, ihtiyaçlarını ve hislerini yansıtan, kullanıcı odaklı kararlar alma olasılığının çok daha yüksek olmasıdır.
Zamanla bu durum yalnızca şirketinizde kullanıcı odaklı bir kültür oluşturmanıza yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda kârlılık ve KPI'lar gibi temel iş ölçümlerini de etkileyebilir.
More Articles
Kuruluşunuzda persona benimsenmesini başlatmanın bazı somut yolları
- Persona tanıtım etkinlikleri düzenleyin. Kuruluşunuzdaki herkes personaların ne olduğunu, neden önemli olduklarını ve günlük işleriyle nasıl ilgili olduklarını bilmeyebilir. Hem kavramı hem de geliştirdiğiniz belirli personaları herkese tanıtmak için ilgi çekici, etkileşimli bir sunum hazırlayın.
İpucu: Bunu şirket genelinde tek seferde yapmak yerine ekip bazında gerçekleştirmenin, genel olarak persona heyecanını artıran daha incelikli ve ilginç konuşmalar ortaya çıkardığını gördüm.
- Liderliğin desteğini alın. Kuruluşunuzdaki rolünüze bağlı olarak muhtemelen belli düzeydeki yöneticilerle birlikte çalışıyorsunuzdur. Personalarınızı ilk kez kullanıma sunacağınız dönemde, üst kademeden destek almak için erişiminizin olduğu şirket yöneticileriyle bire bir toplantılar planlayın. Liderlik ekibi süreci desteklediğinde, daha fazla kişi günlük çalışmalarında personalarınızı benimseyecektir.
İpucu: Şirketinizin hiyerarşisinde daha alt kademelerden nereden başlayacağınızdan emin değilseniz yöneticinizle konuşun ve kimlerin konuyla ilgili olabileceği konusunda beyin fırtınası yapın.
- Bir kez daha yaratıcı olun! Ofis için henüz kullanıcı persona posterleri oluşturmadıysanız bunu değerlendirin. Başka bir araştırmacı bana persona kartları tasarlayıp bunları ofisindeki kafeterya masalarına dağıttığını anlattı. Bunun sonucunda, ilgili olması beklemediği iş arkadaşları ona personaların nasıl kullanılacağı hakkında daha fazla bilgi sormaya başladı. Kuruluşunuzun kültürünü düşünün ve personaları beklenmedik yerlere nasıl entegre edebileceğinizi değerlendirin.
- İş arkadaşlarınıza personaların yaşayan ve gelişen belgeler olduğunu anlatın. Bu, personalarınızı devam eden bir çalışma olarak sunmak ve iş arkadaşlarınızı onlar hakkında eleştirel düşünmeye dahil etmek istediğiniz anlamına gelir. Belirli sonuçlara nasıl ulaştığınızla ilgili soruları varsa sormalıdırlar. Ek personalara ihtiyaç olduğunu gösteren sağlam bir gerekçeleri varsa size gelip bunu görüşebileceklerini bilmelerini sağlayın. Persona bakımı ve geliştirme süreci ne kadar ekip çalışması gibi hissedilirse, o kadar çok kişi personalarla etkileşime girer.
Şirketinizin KPI'larını etkileyen kullanıcı odaklı bir kültürü beslemek için personalar oluşturun
Bu makaleyi okuduktan sonra, kullanıcı araştırması metodolojisiyle personalar oluşturmanın ve sonrasında benimsenmelerini sağlamanın ciddi bir çaba gerektirdiğinin farkındasınız. Süreci tamamıyla uygularsanız tasarım kararlarından işlevsellik önceliklendirmesine ve pazarlama stratejisine kadar her şeyin gerçek verilerle daha iyi bilgilendirildiğini ve gerçek hayatla daha iyi örtüştüğünü fark edeceksiniz.
Dolayısıyla bir persona oluşturma girişimine öncülük etmek için çaba göstererek kuruluşunuzun, ekibinizin en iddialı hedeflerine ulaşma olasılığını artıracak kullanıcı odaklı bir kültür oluşturmasına yardımcı olursunuz.
Şirketinizde kullanıcı odaklı bir kültüre katkıda bulunmak için başka neler yapabileceğinizi merak ediyorsanız CX Lead bültenine abone olduğunuzdan emin olun!
İyi araştırmalar!
